Çin Tedarikçi Dolandırıcılığı: Türkiye’ye İthalatta En Kritik Riskler ve Korunma Yöntemleri

Çin Tedarikçi Dolandırıcılığı: Türkiye’ye İthalatta Sistematik Risk Analizi

Bir Türk distribütörü veya sanayicisi için "Çin tedarikçi dolandırıcılığı" kavramı, basit bir perakende siparişinin gelmemesinden çok daha fazlasıdır. B2B ithalat dünyasında riskler çok daha büyüktür. Burada mesele sadece bir depozito kaybı değil; gümrükte mallara el konulması, kıymet incelemesi, ağır idari para cezaları ve ticari itibarın tamamen sarsılmasıdır.

Lupos Dış Ticaret olarak biz, dolandırıcılığı talihsiz bir kaza olarak değil, bir operasyonel kontrol hatası olarak görüyoruz. Konteyner bazlı ithalat yapıyorsanız, Çin’de yapılan bir hata sadece orada kalmaz; Türkiye sınırına kadar sizi takip eder. Bu riskleri yönetmek için profesyonel Çin’den ithalat danışmanlığı ve hesap verebilir bir operasyonel süreç kritik öneme sahiptir.

Çin Tedarikçi Dolandırıcılığı Nedir? (Sadece Para Kaybı Değildir)

Profesyonel ithalat dünyasında dolandırıcılık, artık sadece "hayalet fabrikalar" üzerinden yürümüyor. Günümüzde bu durum, sofistike teknik ve mevzuat tuzakları olarak karşımıza çıkıyor:

• Sahte Şirket Üzerinden Ödeme Toplama: Kağıt üzerinde meşru görünen ancak fiziksel bir varlığı veya üretim kapasitesi olmayan yapılar.
• Şirket Klonlama: Gerçek bir üreticinin web sitesini ve unvanını birebir kopyalayarak, parayı kendi hesaplarına yönlendiren yapılar.
• "Banka Hesap Değişikliği" Tuzağı: Bakiye ödemesi öncesinde e-posta sistemine sızarak "banka bilgilerimiz değişti" bahanesiyle yapılan manipülasyonlar.
• Sahte Uygunluk Belgeleri: TAREKS denetiminden geçmesi imkansız olan, Photoshop ile düzenlenmiş sahte CE sertifikaları ve test raporları.
• Yanlış GTIP Yönlendirmesi: Tedarikçinin "vergiyi düşürürüz" vaadiyle yanlış GTIP kodu önermesi ve ithalatçıyı gümrükte kaçakçılık suçlamasıyla baş başa bırakması.

Önemli Not: Türk İthalat Rejimi uyarınca, gümrük beyanının doğruluğundan tek başına ithalatçı sorumludur. Mallar limana geldiğinde "tedarikçim beni yanılttı" savunması hukuken geçerli değildir.

En Yaygın Çin Kaynaklı Dolandırıcılık Modelleri

1. Manipüle Edilmiş Ticaret Sicil Belgeleri

Dolandırıcılar, Çin’deki işletme lisanslarının (Business License) PDF sürümleri üzerinde oynayarak "Faaliyet Kapsamı" veya "Kayıtlı Sermaye" bilgilerini değiştirirler. Bir aracı şirket kendini fabrika gibi gösterebilir; ancak fiziksel ve hukuki bir doğrulama yapılmadığında bu durum ancak gümrükte anlaşıldığında çok geç kalınmış olur.

2. SWIFT ve Banka Hesabı Manipülasyonu

Hackerlar veya dürüst olmayan çalışanlar, e-posta zincirlerine sızarak son ödeme için "yeni" bir banka hesabı verirler. Çok kanallı bir doğrulama protokolü (sesli teyit, resmi yazı vb.) olmadan yapılan SWIFT transferlerinde sermayeniz izi sürülemez hesaplarda kaybolur.

3. Sahte Uygunluk Belgeleri (CE, Test Raporu)

Güvenlik kameraları, elektronik ürünler veya makineler için CE dökümantasyonu kapı bekçisidir. Dolandırıcılar, var olmayan laboratuvarlardan alınmış belgeler sunarlar. Bu belgeler Türkiye’de TAREKS sistemine girdiğinde anında reddedilir ve ürünlerin gümrükten çekilmesi imkansız hale gelir.

Türkiye’ye İthalatta Dolandırıcılık Neden Daha Büyük Zarara Dönüşür?

Türkiye’de gümrük denetimleri oldukça sıkıdır. Çin’deki bir tedarikçinin yaptığı usulsüzlük Türkiye’de şu sonuçları doğurur:

• Kırmızı Hat İncelemesi: Gümrükte malların tam muayenesi ve tüm belgelerin detaylı tetkiki.
• TAREKS Blokajı: Geçersiz CE raporları nedeniyle ürünlerin ülkeye girişine izin verilmemesi.
• Yüksek Ardiye ve Demuraj Maliyetleri: Evrak sorunlarını çözmeye çalışırken liman depolama ücretlerinin ürün bedelini aşması.
• Gümrük Kıymet İncelemesi: Tedarikçinin düşük fatura kesmesi sonucu oluşan vergi farkı ve buna bağlı üç kat idari para cezası.

Çin Tedarikçi Doğrulama Nasıl Yapılır?

Lupos Dış Ticaret olarak biz "güven" kelimesine değil, sahada doğrulamaya odaklanıyoruz:

• Sicil Kaydı Doğrulama: Şirket unvanlarının Çin Devlet Piyasa Düzenleme İdaresi (SAMR) üzerinden çapraz kontrolü.
• Fiziksel Fabrika Denetimi: Sadece telefonla değil, yerinde ziyaretle üretim hatlarının, iş gücü kapasitesinin ve hammadde kaynağının doğrulanması.
• Belge Validasyonu: CE sertifikalarının doğrudan sertifikayı düzenleyen laboratuvar veya "Notified Body" üzerinden teyit edilmesi.
• Ödeme Güvenlik Protokolü: SWIFT öncesi hesap bilgilerinin birden fazla kanal üzerinden resmi olarak teyit edilmesi.

Lupos Dış Ticaret İthalat Öncesi Risk Kontrol Modeli

Biz bir "kaynak bulma ajanı" değiliz; biz sizin hesap verebilir operatörünüzüz. Modelimiz, para Türkiye’den çıkmadan önce riski sıfırlamak üzerine kuruludur:

1. Tedarikçi Ön Eleme: Hukuki ve ticari sicil taraması.
2. Yerinde Doğrulama: Fabrikanın fiziksel varlığının ve kapasitesinin denetimi.
3. Mevzuat Analizi: Ürünün GTIP ve İthalat Rejimi uyumluluğunun kontrolü.
4. Uygunluk Denetimi: Sevkiyat öncesi TAREKS/CE dökümantasyonunun incelenmesi.
5. Uygulama: Malların deponuza girdiği ana kadar tüm operasyonel sorumluluğun üstlenilmesi.

Uyarı: En Büyük Alarm, En Ucuz Fiyattır

B2B ticaretinde piyasa ortalamasının çok altındaki fiyat teklifi genellikle iki şeye işarettir: Ya ürün kalitesi Türkiye'de satılamayacak kadar kötüdür ya da gümrükte %100 kayba yol açacak bir dökümantasyon hilesi vardır.

"Çok ucuz" görünen bir ithalat, genellikle bir firmanın yapacağı en pahalı hatadır.

Sonuç: Güvenli İthalat, Kontrolsüz Güvenle Yapılmaz

Günümüz küresel ticaret ikliminde "tedarikçi güvenilir görünüyor" bir strateji değildir. Her belge doğrulanmalı, her fabrika ziyaret edilmeli ve her ödeme güvence altına alınmalıdır. Türkiye'de ithalatçı olarak, gümrük beyannamesindeki her noktadan hukuken siz sorumlusunuz.

Sermayenizi ve ticari itibarınızı koruyun.

Tedarik Zincirinizi Güvence Altına Alın: Ödeme yapmadan önce tedarikçi ve mevzuat risk analizi için Lupos Dış Ticaret ile iletişime geçin. Bir sonraki ithalat operasyonunuzun sorumluluğunu uzman ekibimize devredin.