Çin’den ithalat danışmanlığı hizmetlerimiz hakkında bilgi alın

Proforma Invoice Sahte mi? Dolandırıcılık ve Riskleri

Proforma invoice, ithalat sürecinde tedarikçi tarafından gönderilen teklif veya ön fatura niteliğinde bir belgedir. Ancak özellikle Çin merkezli “sahte ofisler” veya dolandırıcı satıcılar tarafından hazırlanan proforma faturalar, alıcı şirketler için ciddi finansal ve hukuki riskler oluşturabilir. Belgelerin sadece profesyonel görünmesi, onların gerçek olduğunu garanti etmez. Türkiye’de konteyner ölçeğinde B2B ithalat yapan firmalar için bu riskler, gümrük değerlemesi ve TAREKS denetimleri açısından hayati önem taşır.

Güvenilirliği görmek için ithalat projelerimize göz atabilirsiniz.

Sahte Proforma Invoice Belirtileri

Sahte proforma faturalar genellikle tedarikçi bilgilerindeki tutarsızlık, ödeme talimatlarındaki gariplik ve belgede görünen fiyatın piyasa değerinin altında olmasıyla kendini gösterir. Öne çıkan risk işaretleri şunlardır:

• Tedarikçi bilgileri eksik veya şüpheli: Google Maps’te bulunmayan adresler, sanal ofisler veya geçersiz telefon/e-posta.
• Banka hesap tutarsızlığı: Ödemelerin şahıs hesabına veya farklı ülkedeki hesaba yönlendirilmesi.
• Aşırı düşük fiyatlar: Piyasa fiyatının %30’dan fazla altında teklif verilmesi.
• Fatura numarası yok veya rastgele atanmış.
• Belge formatı ve logo kalitesi düşük, dil hataları içeriyor.
• Ürün açıklamaları belirsiz, GTIP kodu eksik veya hatalı.
• Ödeme talimatı izlenemez yöntemlerle (Western Union, TemuPay vb.) belirtilmiş.
• Teslimat süreleri gerçek dışı: Örneğin 2 haftada konteyner teslimi vaadi.
• İletişimde baskı: WhatsApp üzerinden ısrarcı mesajlar, acil ödeme uyarıları.
• Şirket geçmişi doğrulanamıyor: Alibaba dışı platformlarda kayıt eksik, sertifikalar sahte veya geçersiz.

Bu işaretlerden biri tek başına sahteciliği garanti etmez, ancak birden fazla işaret bir araya geldiğinde ciddi dolandırıcılık riski vardır. Türkiye’de GTIP ve TAREKS uyumlu ürünlerde sahte fatura ile ödeme yapmak, gümrükte ürünün tutulmasına ve ciddi para cezalarına yol açabilir.

Sahte Ofis (Ghost Office) Nasıl Anlaşılır?

Fiziksel Adres ve Harita Kontrolü

Proforma faturada yazan adresi mutlaka Google Maps veya Street View üzerinden kontrol edin. Boş arazi, başka bir sektöre ait dükkan veya sanal ofis işaretleri dolandırıcılığın klasik göstergesidir.

Web Sitesi ve E-posta Uzantıları

Kurumsal firma e-posta uzantısı genellikle şirket domainidir (@company.com). Gmail veya Outlook gibi ücretsiz e-posta adresleri risk sinyali olabilir. Web sitesinin Whois kaydından site yaşı ve kayıt sahibi kontrol edilmelidir; yeni açılmış siteler risk taşır.

Sertifika ve LinkedIn Kontrolleri

CE, ISO gibi sertifikalar süresi dolmuş veya doğrulanamazsa dikkat edin. LinkedIn profilleri sahte fotoğraf ve bilgi içeriyorsa tedarikçi gerçek olmayabilir.

Sahte Proforma Invoice Karşısında Alınması Gereken Önlemler

• Tedarikçi doğrulaması yapın: Çin’deki resmi ticaret kayıtlarını, üretim kapasitesini ve gerçek ofis adresini teyit edin.
• Numune veya deneme siparişi ile kontrol: Toplu sipariş öncesi küçük miktarla kalite ve teslimat doğrulaması.
• Ödeme güvenliği: Banka havalesi yaparken SWIFT doğrulaması ve alıcı hesap bilgilerini resmi kayıtlarla karşılaştırın.
• Belgeleri kontrol edin: Proforma invoice üzerindeki bilgiler, ürün açıklamaları ve miktarları teklif/sohbet kayıtları ile karşılaştırın.
• Ticareti resmi ve doğrulanmış kanallardan yürütün: Alibaba, Made-in-China veya Lupos Dış Ticaret gibi denetim yapabilen danışmanlar.
• Akreditif (L/C) kullanın, peşin ödemeden kaçının.
• Sinosure veya benzeri sigorta ile riskleri güvenceye alın.
• Gümrük ve TAREKS ön kontrolü: Sahte belge TAREKS reddine yol açabilir, önceden kontrol şarttır.

Türkiye’de İthalatta Ekstra Kontroller

Lupos Dış Ticaret olarak, GTIP sınıflandırması, CE işareti ve TAREKS uyumu ile sahte proforma riskini minimize ediyoruz. Gümrükte değerleme hatası veya eksik belge, hem ek vergi ve ceza hem de Ticaret Bakanlığı denetimi riskine yol açar. Sahte belgeler TCK 157 kapsamında dolandırıcılık suçu teşkil edebilir.

Ne Yapmalısınız?

• Şüpheli proformayı analiz ettirin, 24 saat içinde doğrulama raporu alın.
• Konteyner bazlı tam ithalat yönetimi (gümrük ve lojistik) sağlayın.
• Fraud sigortası ve Bakanlık uyum garantisi ile işlem yapın.
• Ödeme öncesi çok yönlü tedarikçi doğrulaması ve fabrika ziyareti gerçekleştirin.

SSS – Sık Sorulan Sorular

Proforma invoice resmi bir ödeme belgesi midir?

Hayır, sadece teklif niteliğindedir. Resmi ödemeler Commercial Invoice (Ticari Fatura) ve Packing List ile yapılır.

Sahte proforma gümrükte ceza yaratır mı?

Evet. Gümrük Kanunu’na göre değerleme hatası %100’e varan cezaya, TCK kapsamında dolandırıcılık ise ayrı yaptırıma tabidir.

Çin tedarikçi nasıl doğrulanır?

Fiziki ziyaret, üretim geçmişi kontrolü, CE sertifikası doğrulaması ve Lupos gibi danışman hizmetleri ile.

TAREKS proforma invoice’i etkiler mi?

Evet, sahte belge TAREKS reddine yol açabilir; önceden kontrol şarttır.

Ödeme yapıp dolandırıldığımı anlarsam geri alabilir miyim?

Swift işlemlerinde geri çağırma çoğunlukla mümkün değildir. Ödeme öncesi teyit kritik öneme sahiptir.

Lupos Dış Ticaret nasıl yardımcı olur?

Tam import execution: tedarikçi doğrulama, GTIP/TAREKS ön kontrolü, CE doğrulaması, fraud risk yönetimi ve gümrük uyum garantisi sunar. İletişim