Lupos Dış Ticaret
TAREKS (Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi), T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından geliştirilen, ithalat ve ihracatta ürünlerin güvenlik, teknik mevzuata uygunluk ve kalite açısından risk esaslı olarak denetlenmesini sağlayan web tabanlı bir uygulamadır. Sistem, insan sağlığı, can-mal güvenliği ve çevreyi riske edebilecek ürünlerin ülkeye girişini kontrol altına alır ve risk odaklı bir mantıkla çalışır. Düşük riskli ürünler otomatik onay alırken, yüksek riskli ürünler fiili denetime ve TSE uygunluk testlerine yönlendirilir.
TAREKS’in Amacı
Sistem, ithalat sürecinde riskli ürünleri belirleyerek denetimleri yoğunlaştırmak ve Türkiye’de güvenli ticareti desteklemek için tasarlanmıştır. 2026 yılı itibarıyla, kapsam dışı beyanlarda bile TAREKS üzerinden başvuru yapılmadan gümrük işlemleri tamamlanamaz, böylece denetimlerin etkinliği artırılmıştır.
TAREKS’e Tabii Olan Ürün Grupları
TAREKS denetimi, ürünün GTİP numarasına ve ilgili Ürün Güvenliği ve Denetimi tebliğlerine göre belirlenir. Başlıca ürün grupları şunlardır:
- CE işareti taşıyan sanayi ürünleri: Makineler, elektrikli teçhizatlar, asansörler, gaz yakan cihazlar ve oyuncaklar.
- Kişisel koruyucu donanımlar: İş güvenliği ekipmanları, maskeler, kasklar ve koruyucu giysiler.
- Yapı malzemeleri: Demir-çelik ürünleri, çimento ve yapı kimyasalları.
- Tıbbi cihazlar ve medikal ekipmanlar: Hastane ekipmanları, tıbbi tanı kitleri.
- Telsiz ve telekomünikasyon cihazları: Kablosuz veri iletimi yapan elektronik cihazlar.
- Piller ve akümülatörler: Çevresel atık yönetmeliğine tabi enerji depolama birimleri.
- Tarım ürünleri: Pamuk, tütün gibi kalite denetimi gereken ürünler.
- Kullanılmış veya yenilenmiş eşyalar: Özel izne ve TAREKS üzerinden yürütülen ithalat rejimi denetimlerine tabidir.
TAREKS Başvurusu ve Firma Kayıt Süreci
Firma Tanımlaması ve Yetkilendirme
TAREKS üzerinden işlem yapabilmek için firmanın e-İmza yetkilisi aracılığıyla Ticaret Bakanlığı sistemine kayıt olması ve noter onaylı taahhütname ile yetkilendirilmesi gerekir.
Başvuru ve Risk Analizi
Ürün gümrüğe gelmeden veya geldiği sırada GTİP, menşe ve teknik belgeler ile başvuru yapılır. Sistem, ürünü “Yeşil Hat” (otomatik onay) veya “Kırmızı Hat” (fiili denetim) olarak sınıflandırır. Başvuruda eksik veya yanlış bilgi, işlemlerin durmasına veya ek denetimlere sebep olabilir.
Fiili Denetim ve TSE Testleri
Riskli ürünlerde TSE veya Bakanlık denetmenleri tarafından numune alınabilir veya teknik dosya incelenir. AT Uygunluk Beyanı (DoC) ve test raporlarının eksiksiz olması şarttır. Denetim süresi ürünün risk durumuna göre değişir; otomatik onay dakikalar içinde sonuçlanırken, fiili denetim birkaç gün ila birkaç hafta sürebilir. Daha detaylı danışmanlık için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
2026 Mevzuat Güncellemeleri
Yeni düzenlemelerle, teknik düzenlemeye tabi GTİP altında yer alan ancak kapsam dışı kalan ürünler için de TAREKS başvurusu zorunlu hale gelmiştir. Bu değişiklik, gümrükte gecikmelerin önüne geçmek ve denetimlerin etkinliğini artırmak için yapılmıştır. Ayrıca, TSE denetim kapsamına yeni eklenen sanayi ürünleri ile denetimler daha sıkı ve belge odaklı hale gelmiştir.
Sonuç
Türkiye’ye ithalat yapan firmaların, özellikle CE işaretli ürünler, yapı malzemeleri, tıbbi cihazlar, tarım ürünleri ve kullanılmış eşyalar için TAREKS başvurusunu ihmal etmemesi gerekir. TAREKS referans numarası olmadan gümrük işlemleri tamamlanamaz; bu nedenle başvuru ve denetim süreci her ithalat projesinin kritik adımlarındandır. Daha fazla bilgi için hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
TAREKS başvurusu nasıl yapılır?
Başvuru e-Devlet üzerinden veya Ticaret Bakanlığı’nın web tabanlı sistemlerinden yapılır. Ürün ve GTİP bilgileri sisteme doğru girilmelidir.
Hangi ürünler TAREKS’e tabidir?
CE işaretli makineler, elektronik cihazlar, oyuncaklar, kişisel koruyucu donanımlar, yapı malzemeleri, tıbbi cihazlar, telsiz ve telekomünikasyon ekipmanları, piller, akümülatörler, tarım ürünleri ve kullanılmış eşyalar TAREKS kapsamındadır.
TAREKS başvurusuz ithalat yapılabilir mi?
Hayır. TAREKS referans numarası olmadan gümrük işlemleri tamamlanamaz. 2026 güncellemesi ile kapsam dışı ürünler için dahi başvuru zorunludur.
TAREKS denetimi ne kadar sürer?
Otomatik onay dakikalar içinde sonuçlanırken, fiili denetim birkaç gün ila birkaç hafta sürebilir; süre ürünün risk durumuna bağlıdır.
Yanıltıcı beyanda bulunmanın cezası nedir?
Ürünün teknik özellikleri veya muafiyet durumu yanlış beyan edilirse, ürünün iadesi veya imhası yapılır ve firmanın sistem üzerindeki sonraki tüm ithalatları kırmızı hatta düşer.
TAREKS’in amacı nedir?
İnsan sağlığı, can-mal güvenliği ve çevreyi riske edebilecek ürünlerin denetlenmesini sağlamak, ithalat sürecinde riskleri azaltmak ve Türkiye’de güvenli ticareti desteklemektir.
